POCUS-profiel: Dr. Jennifer Hanko

February 25, 2019

Point-of-care echografie (POCUS) wordt veel toegepast binnen de nefrologie om te helpen bij de aanleg van fistels en het evalueren van de geschiktheid hiervan voor dialyse. 

Dr. Jennifer Hanko is nefroloog bij het Belfast City Hospital, een modern academisch ziekenhuis met 900 bedden in Belfast, Noord-Ierland. Hier legt ze uit welke invloed POCUS heeft op haar klinische praktijk en beschrijft ze de voordelen van POCUS voor zowel medewerkers als patiënten.

Oorspronkelijk heb ik echografie geleerd voor het in beeld brengen van de bloedvaten en het evalueren van arterioveneuze (AV) fistels tijdens een fellowship in Vancouver. Hierna ben ik in 2011 gaan werken als specialist in de regionale nefrologie-eenheid van het Belfast City Hospital, die zorg draagt voor vaattoegang bij 700 hemodialysepatiënten in Noord-Ierland. Sindsdien heb ik een bijzondere interesse ontwikkeld voor vaattoegang bij dialyse en thuishemodialyse en heb ik de vaardigheden die ik in Canada heb geleerd wat betreft scannen en interpreteren aangescherpt.
Arterioveneuze fistels worden operatief aangelegd door een slagader met een ader te verbinden, meestal in de arm. Hierdoor wordt het bloedvat groter, sterker en geschikter om het bloed naar de dialysemachine en weer terug naar de patiënt te pompen. Een goed functionerende fistel is essentieel voor een effectieve dialyse.
Voordat echografie werd gebruikt om bloedvaten te evalueren, werden er bij patiënten vaak AV-fistels aangelegd die niet goed genoeg bleken te werken voor dialyse. Mislukte AV-fistels zijn vervelend voor de patiënt en zorgen voor langere operatiewachtlijsten.
Bij sommige patiënten is het moeilijk om de bloedvaten op zicht en gevoel te evalueren. Soms zitten de bloedvaten diep in het weefsel, of ze kronkelen of wijken anatomisch gezien af van de normale ligging. POCUS heeft de aanpak van deze lastige gevallen sterk verbeterd.
Bij diepliggende bloedvaten gebruiken we echografie om de aders en slagaders van de patiënt nauwkeurig in beeld te brengen, de beste locatie voor de fistel te vinden en na de aanleg de fistel te monitoren. Hiermee kunnen we ook een fistel met uiterste precisie doorprikken (vooral wanneer de patient voor de eerste keer met dialyse begint) en het uiterlijk en functioneren van het bloedvat in de loop van de tijd evalueren om te bepalen of het bloedvat nog steeds geschikt is. Ook identificeren we hierbij probleemgebieden waarvoor tijdens volgende sessies echogeleiding nodig is. Daarnaast vinden we zaken waarvoor interventie nodig is om het functioneren van de fistel te verbeteren, zoals stenose.
In mijn ervaring kunnen we nu geschikte AV-fistels aanleggen en onderhouden die simpelweg niet mogelijk waren geweest zonder POCUS. Als we toch moeten doorverwijzen voor operatieve of radiologische interventie voor het aanleggen van een nieuwe fistel, het inplanten van een kunstader als de aders niet geschikt zijn voor een fistel of het dotteren van een stenose, kunnen we nu een nauwkeurige en gedetailleerde beschrijving in de verwijzing opnemen, dankzij de kennis die we hebben opgedaan aan de hand van echografie.
De nefrologie-afdeling in Belfast beschikt over verschillende systemen van Fujifilm SonoSite, waaronder een SonoSite M-Turbo, die in zijn eigen tas meegenomen wordt naar verschillende afdelingen, poliklinieken en zelfs buiten het ziekenhuis, en een SonoSite X-Porte, die in de behandelkamer wordt gebruikt voor het inbrengen van de dialyselijn en nierbiopsies en in de operatiekamer voor het evalueren van niertransplantaties.
De technologie heeft zich door de jaren heen sterk ontwikkeld: moderne handbediende apparaten zijn klein, licht en makkelijk te dragen. Zelfs de grotere X-Porte kan snel tussen patiënten en kamers worden verplaatst. De systemen zijn ook stevig genoeg om tegen een stootje te kunnen, bijvoorbeeld als je ze laat vallen of tegen iets aanbotst.
Het is in de meeste dialyse-eenheden duidelijk geworden dat verpleegkundigen getraind moeten worden in het gebruik van POCUS, aangezien zij de meeste naalden inbrengen. Er moet altijd een radioloog of nefroloog in de buurt zijn voor deskundige ondersteuning, maar om de voordelen echt te kunnen benutten, moeten verpleegkundigen POCUS ook vaker gaan toepassen.
Ik geef regelmatig praktijktrainingen aan verpleegkundigen binnen onze eenheid en ik geef daarnaast workshops tijdens het jaarlijkse congres VASBI (Vascular Access Society of Britain and Ireland), die heel populair zijn gebleken. In kleine groepjes van voornamelijk verpleegkundigen behandelen we dan de basisprincipes van het scannen met echte patiënten en moedigen we medewerkers aan om meer trainingen te volgen en praktijkervaring op te doen in hun eigen werkomgeving.
Tijdens het trainen van mensen, vooral de verpleegkundigen die dialyse verzorgen, heb ik gemerkt dat POCUS niet alleen onmiskenbare klinische voordelen heeft, maar ook een grote invloed heeft op het zelfvertrouwen en de aanpak van gebruikers.
Een mislukte poging tot het inbrengen van een canule is niet goed voor je zelfvertrouwen. Met POCUS kun je zien waarom het zo moeilijk was, zodat je kunt uitzoeken wat er fout is gegaan en een alternatieve methode of techniek kunt bedenken. Als je weet waarom het de eerste keer niet goed ging, werkt dat motiverend om het opnieuw te proberen, hopelijk met meer succes.
Daarnaast heb ik vaak gezien dat echografie ook voordelen biedt voor de patiënt: het helpt bij de inbrenghoek en de nauwkeurigheid van de naald, waardoor er minder pogingen nodig zijn om de naald in te brengen en de hele ervaring minder stressvol en pijnlijk is voor de patiënt.
Tijdens het scannen laat ik patiënten de echobeelden zien en leg ik uit waarom hun aderen problematisch zijn of waarom we een andere plek moeten proberen. Doordat ze meer kennis hebben over hun eigen lichaam, krijgen ze meer zelfvertrouwen om behandelingen tijdens toekomstige sessies te sturen en meer betrokken te raken bij beslissingen die over hen genomen worden.
Alles bij elkaar genomen - de vele klinische voordelen, meer zelfvertrouwen voor de gebruiker en minder pijn en stress voor de patiënt - mag ik wel stellen dat POCUS een revolutie betekende in de vaattoegang voor hemodialyse.

 

 

Share