Pionierswerk op het gebied van beste praktijken voor vaattoegang met point-of-care echografie

February 17, 2020

Alexandros Mallios is vaatchirurg bij het Institut Mutualiste Montsouris (IMM) hospital in Parijs. Hij speelt al vier jaar lang een pioniersrol in het gebruik van echografie voor percutane arterioveneuze fistels bij hemodialysepatiënten. Dr. Mallios legt uit waarom point-of-care echografie (POCUS) volgens hem standaard gebruikt zou moeten worden voor vaattoegang bij alle patiënten.

Tijdens mijn coschappen aan de Universiteit van Oklahoma werd het me duidelijk dat echografie fundamenteel is voor het leveren van hoogwaardige zorg aan hemodialysepatiënten. Het zorgt voor een betere vaattoegang op de lange termijn en voor minder ongemak en complicaties bij patiënten. Ik zag dat deze aanpak vele voordelen had voor naaldgeleiding bij verschillende procedures.

Verbeteren van precisie, kwaliteit en veiligheid

In 2015 kwam ik als senior vaatchirurg bij het IMM in Parijs terecht. Ik werk nu voornamelijk in de hemodialyse. Een groot deel van mijn werk is het creëren en onderhouden van de vaattoegang bij chronische hemodialysepatiënten. Bij deze patiënten wordt een arterioveneuze fistel (AV-fistel) aangelegd, een verbinding tussen een slagader en een ader. Hierdoor kan de ader zich beter ontwikkelen en herstellen, wat het mogelijk maakt de ader herhaaldelijk aan te prikken en voor een goede bloedtoevoer zorgt. Elke keer als een patiënt hemodialyse ondergaat, moeten er twee naalden in de huid ingebracht worden om toegang te krijgen tot de AV-fistel en de patiënt aan te sluiten op de dialysemachine. Goed canuleren is op verschillende manieren een uitdaging. Bij het inbrengen van de naald moet er rekening gehouden worden met bestaande hematomen (veroorzaakt door eerdere canulatie of mislukte pogingen), natuurlijke vertakkingen en kronkelingen van de aderen en de aderwanden. En natuurlijk moet de fistel zelf aangeprikt worden. Kortom, een betere canulatie betekent minder lijden voor de patiënt, minder risico op complicaties en een langere levensduur van de fistel.

Iedereen profiteert

Het gebruik van echografie voor naaldgeleiding helpt bij deze uitdagingen en vermindert complicaties achteraf. De clinicus gaat dus niet 'blindelings' te werk, maar kan de beste prikplaats vinden door eerst het vasculaire landschap te onderzoeken. Hierbij worden eventuele hematomen vermeden, wordt er rekening gehouden met veranderingen in de diepte of laterale positie van de ader en kan de naald gevolgd worden om te voorkomen dat de bloedvatwand doorgeprikt wordt. Deze verbeterde nauwkeurigheid, die mogelijk wordt gemaakt door de bloedvaten te visualiseren met POCUS, verhoogt niet alleen de kans op een succesvolle canulatie, maar vermindert ook het ongemak voor de patiënt, omdat de kans groter is dat de eerste injectiepoging slaagt. Met echogeleiding is er ook minder kans op hematoomvorming en blauwe plekken, waardoor de fistel langer toegankelijk blijft.

Ik gebruik POCUS bij al mijn patiënten, om de lichaamsanatomie te verkennen, een goede plek voor incisie te vinden en fysiologische parameters te meten. Echografische beelden leveren de benodigde anatomische en fysiologische informatie op om de procedure zo veilig en effectief mogelijk te maken. Echografie is ook nuttig voor alle andere toepassingen in de geneeskunde waarbij het nodig is om bloedvaten aan te prikken. Patiënten ervaren minder pijn en ongemak wanneer er gebruik gemaakt wordt van echografie en artsen kunnen de procedure met meer vertrouwen uitvoeren, omdat ze precies weten waar ze moeten aanprikken.

Baanbrekende puncties

De afgelopen jaren zijn we bezig geweest met het ontwikkelen van een echogeleide percutane techniek om AV-fistels aan te leggen zonder in de huid te snijden met een scalpel. Met POCUS kunnen we de naald met grote nauwkeurigheid inbrengen en de fistel aanleggen zonder röntgenfoto's te hoeven maken of contrastvloeistoffen te injecteren. Door de transducer in een transversale positie te houden, kun je de naald duidelijk zien tijdens het inbrengen en ervoor zorgen dat deze tijdens de handeling altijd in het midden van het bloedvat blijft zitten. Je kunt vervolgens het bloedvat in de lengte visualiseren in het longitudinale vlak terwijl de naald verder wordt ingebracht, wat vooral nuttig is bij aders die omlaag lopen of kronkelen.

Verspreiding van kennis

Ik deel mijn echografievaardigheden regelmatig met anderen. Ik train chirurgen in het gebruik van echografie bij het aanleggen van fistels en nefrologen bij het onderzoeken van fistels. Ik leer verpleegkundigen waar ze naalden moeten inbrengen en help ze met canuleren. Ik vind onze echografiesystemen van Fujifilm Sonosite zeer geschikt voor training, omdat ze gebruiksvriendelijk en intuïtief zijn. Omdat ze maar een paar knoppen hebben, zijn ze voor beginnende gebruikers gemakkelijk te bedienen. De machines van Sonosite zijn licht in gewicht, makkelijk te dragen en stevig.

Share